La Historia Secreta de los Mongoles
[Imagen 1 - 5,42 KB]



CAPÍTULO SIETE

186. [1a] tedüi Kereyit irge dorayyita’ulǰu ǰük ǰük qubiyaǰu tala’ulbai Süldüdei Taqai-ba’atur-un tusa-yin inü tula niken ǰa’un irgin-i ökbe basa Činggis qahan ǰarliq bolurun Ong qan-nu de’ü [1b] aqa-gambu ǰirin ökit aǰu’ui egečimet inü Ibaqa-beki-yi Činggis qahan ö’esün aburun döyimet Sorqaqtani-beki-yi Toluy-ya ökbe tere šilta’an-iyar aqa-gambu-yi imada qariyatan emčü irge-ber tumda’a [2a] nökö’e kilgün bol ke’eǰü soyurqaǰu ese tala’ulba

187. [2b] basa Činggis qahan ǰarliq bolurun Badai Kišiliq qoyar-un tusa-yin anu tula Ong qan-nu altan terme sa’uqsa’ar altan gürü’e ayaqa saba asaraqsat haran selte Ongqoǰit-Kereyid-i kešikten anu boltuqai qorčila’ulǰu ötökle’ülǰ’ü uruq-un [3a] uruq-a gürtele darqalan ǰirqatqun olon dayyin-tur ha’ulu’asu olǰa olu’asu oluqsa’ar abutqun ura’a görö’esün ala’asu alaqsa’ar abutqun ke’en ǰarliq bolba basa Činggis qahan ǰarliq bolurun Badai Kišiliq qoyar-un amin ǰa’ura tusa [3b] gürgeksen-ü tula möngke tenggeri-de ihe’ekdeǰü Kereyit irge doraida’ulǰu ündür-ün oron-tur gürbe ǰe mona qoyina uruq-un uruq-a minü oron-tur sa’uǰu ene metü tusa gürgeksed-i ulam ulam uqatuqai ke’en ǰarliq bolba Kereyit [4a] irge dawuliǰu ken-e ber ese dutatala tüge’eldübei Tümen-Tübe’en-i tüge’eldüǰü tügetele abulčabai Olon-Dongqoyit oquqa üdür-e ülü gürgen tala’ulba ǰe čisutu tonoq abuqči irgin ba’atud-i ǰisüǰü qubiyaǰu gürgeldün [4b] yadabai Kereyit irge tedüi qoru’aǰu tere übül Abǰi’a-ködeger-i übülǰebei

188. [5a] Ong qan Senggüm qoyar beyes-iyen dayyiǰiǰu qarču odu’at Didik-saqal-un Nekün-usun-a Ong qan hangqaǰu oroqu [5b] bolun Naiman-u qara’ul Qori-sübeči-tür oroǰu’u Qori-sübeči Ong qan-ni bariǰu’u bi Ong qan büyü kē’esü ülü tanin ese büšireǰü tende alaǰu’u Senggüm Didik-saqal-un Nekün-usun-a ülü oron qada’un yorčiǰu Čöl-tür oroǰu usurqarun qulat hilu’atuǰu [6a] bayyiqun-i Senggüm bawuǰu mariyaǰu’u Senggüm-ün nökör Kököčü aqtači emetü Senggüm-lü’e qurba’ula aǰu’u mori-yan Kököčü aqtači da’an bari’ulǰu’ui Kököčü aqtači aqta inü kötölü’et qarin qataraǰu’ui eme inü ügülerün

altatayi emüsküi-tür [6b]
amtatayi ideküi-tür

Kököčü minü ke’egü büle’e qan-niyan Senggüm-i yekin teyin tebčiǰü gēǰü odun büyyü či ke’eǰü eme inü bayyiǰu qočorču’u Kököčü ügülerün Senggüm-i erelesü ke’en büyyü ǰe či ke’eǰü’üi tere üge-tür eme inü ügülerün eme gü’ün noqai [7a] ni’urtai ke’ekdeyi ǰe bi altan ǰantawu ber inü ök usun ber utquǰu u’utuqai ke’eǰü’üi tendeče Kököču aqtači altan ǰantawu inü ab ke’en qoyinaqsi oru’at qataraǰu’u tedüi ire’et Činggis qahan-tur Kököčü aqtači ireǰü Senggüm-i [7b] teyin Čöl-tür gēǰü irebe ke’en tende ügüleldüksen üges-iyen bügüde-yi tegüs ügüleǰü ögü’esü Činggis qahan ǰarliq bolurun eme-yi inü soyurqaǰu mün Kököčü aqtači-yi tus qan-niyan eyin tebčiǰü ireǰü’üi eyimü gü’ün edö’e ken-tür [8a] nököče’esü itekdegü ke’eǰü čabčiǰu gēbei

189. [9a] Naiman-u Tayang qan-nu eke Gürbesü ügülerün Ong qan erten-ü ötögü yeke qan büle’e teri’ü inü abčiratqun mün bö’esü tayiya bida ke’eǰü Qori-sübeči-tür elči ilēǰü teri’ü inü hoqtolǰu abčira’ulǰu taniǰu čaqān toloq de’ere talbiǰu berined-iyen [9b] berile’ülǰü ötökle’ülǰü qu’urda’ulǰu ayaqa bariǰu tayiǰu’ui tende teri’ün teyin tayiqdarun inēǰü’ü ine’ebe ke’en Tayang qan kemkerü gečkileǰü’üi tende Kökse’ü-sabraq ügüleǰü’ü üküksen qan gü’ün-ü teri’ün inü ta gü hoqtolǰu abčirat nökö’ete ta gü [10a] kemgerit ya’un ǰokiḳui noqan-u bidanu qučaḳui dawun mawui bolbi Inanča-bilge qan ügülele’e eme ǰala’ui ere bi ötölbe ene Tayang-i elbesü’er töre’ülüle’e ayyi torluq töreksen kö’ün minü törülmiši olon doromǰin mawui ulus minü asaraǰu [10b] barin čidaqu-yū ke’ele’e edö’e noqan-u dawun idüreküi qučal qučamui qadun-nu bidan-u Gürbesü-yin ǰasaq qurča bolbi qan minü torluq Tayang ǰö’ölen büyyü či šibawulaqu abalaqu qoyar-ača buši setkil erdem ügei büi ke’ekdeǰü tende Tayang qan ügülerün [11a] ene dorona čö’eket Mongqol büi ke’ekdemüi tede irgen ötögü yeke erten-ü Ong qan-ni qor-iyar-iyan ayu’ulǰu dayyiǰi’ulǰu ükü’ülbe edö’e mün qan bolsu ke’en aqun-u tede tenggeri de’ere naran sara qoyar gerelten gege’en boltuqai ke’en naran sara [11b] qoyar büi ǰe qaǰar de’ere qoyar qat ker bolqu bida otču tedeket Mongqol-i abčiraya ke’eǰü’üi te’ün-tür eke inü Gürbesü ügülerün yeki’üǰei tede’er-i Mongqol irgen hünür mawutan qubčasu baratutan büle’ei anggida qolo büǰü bütügei šili’un berinet [12a] ökid-i anu maqa abčira’ulǰu qar köl anu ukiya’ulǰu üni’et qoni<n>d-iyan maqa sa’a’ulqun ele ke’eǰü’üi te’ün-tür Tayang qan ügülerün teyin bö’esü ya’utan aqun tede Mongqol-tur otču qor anu maqa abčiraya ke’eǰü’üi

190. [13b] ede’er üges-tür Kökse’ü-sabraq ügülerün ayyi yeke üge ügület ta ayyi torluq qan ǰokiqu-yū büi ni’utqun ke’eǰü’üi Kökse’ü-sabraq-a itqa’ulu’at bürün Torbi-taš neretü elči Önggüd-ün Alaquš-digit-quri-da ügüleǰü ilērün ene dorona čö’eken Mongqol büi [14a] ke’ekdemüi či bara’un qar bol bi endeče qamsaǰu tedeket Mongqol-un qor anu abuya ke’eǰü ilēǰü’ü tere üge-tür Alaquš-digit-quri qari’u ügülerün bara’un qar bolun ülü čidaqu bi ke’eǰü ilē’et Alaquš-digit-quri Yuqunan neretü elči-iyer-iyen [14b] Činggis qahan-na ügüleǰü ilērün Naiman-u Tayang qan qor činu abura iremüi namayi bara’un qar bol ke’eǰü ireǰü’ü bi ese bolba edö’e bi čimada sere’ülǰü ilēbe ireǰü qor-iyan abda’uǰai či ke’eǰü ilēǰü’üi ǰöb tende Činggis qahan Teme’en-ke’er-i [15a] abalaǰu Tülkin-če’üd-i qomorču büküi-tür Alaquš-digit-quri-yin ilēksen Yuqunan elči ene kelen gürgen irebe ene kelen-tür aba de’ere bö’et ker kikün ke’eldü’esü olon gü’ün ügülerün aqtas bidan-u turuqat büi edö’e yekikün bida [15b] ke’eldüǰü’üi te’ün-tür Otči-gin-noyan ügülerün aqtas turuqat ke’en yekin šiltaqdaqu minü aqtas tarqut büi eyimü üges sonosču yekin sa’uqdaqu ke’ebe basa Belgütei-noyan ügülerün amidui bö’etele nökör-e qor-iyan abda’asu aqsan ya’un [16a] tusa büi töreksen ere-de ükü’esü taki qor numun-lü’e-ben yasun-lu’a niken-e kebte’esü ülü’ǖ sayin büi Naiman irgen ulus yeketü irge olotu ke’en yeke üge ügülen aǰu’u bida ene anu yeke üge-tür šiqan morilaǰu otču anu qor abu’asu berkedü’ǖ [16b] aǰu’u odu’asu olon adu’un anu ǰoqsaǰu ülü’ü qočoru’uǰai ordo ger anu e’üreǰü ülü’ü qočoru’uǰai olon ulus anu ündür etüget-tür qorura ülü’ü qaru’uǰai müt ene eyimü yeke üge ügüle’ülǰü ker sa’uqdaqu morilaya bö’et [17a] ke’ebe

191. [18a] Belgütei-noyan-u ene üge-yi ǰöbšiyeǰü Činggis qahan aba bawu’at Abǰiqa-köteger-eče gödölǰü Qalqa-yin Or-nu’u-yin Keltegei-qada bawuǰu to’a-ban to’olalduǰu minqan tende minqalaǰu minqan-u noyan ǰa’un-u noyan harban-u noyan tende tüšibei čerbin-i tende gü [18b] tüšibei Dödei-čerbi Doqolqu-čerbi Ögele-čerbi Tolun-čerbi Bučaran-čerbi Söyiketü-čerbi ede ǰirwa’an čerbin-i tende tüšibei minqan minqalan ǰa’u ǰa’ulan harban harbalan baraǰu nayyan kebte’ül dalan turqa’ut tende kešikten [19a] ilqaǰu oro’ulurun minqad-un ǰa’ud-un noyad-un kö’üd-i de’ü-ner-i ütü dürü-yin gü’ün-ü kö’üd-i de’ü-ner-i oro’ulurun erdemü[t]ten beye šil sayitan ilqaǰu oro’ulbai tende Arqai-qasar-i soyurqaǰu ba’atud-i ilqaǰu minqalatuqai qatquldu’an üdür emüne minü bayyiǰu [19b] qatquldutuqai olon üdür turqaq kešikten minü boltuqai ke’en ǰarliq bolba dalan turqa’ud-i Ögöle-čerbi aqalaǰu atuqai Qudus-qalčan-lu’a eyetüldüǰü atqun ke’ebe


La Historia Secreta de los Mongoles
[Imagen 16 - 10,5 KB]

192. [20a] basa Činggis qahan ǰarliq bolurun qorčin turqa’ut [20b] kešikten bawurči e’ütenči aqtači üdür kešik oroǰu naran šinggegü-yin urida kebte’ül-e ǰayilaǰu aqtas-tur-iyan qarun qonotuqai kebte’ül söni ger horčin kebtegün-iyen kebte’ülǰü e’üten-tür bayyiqun-iyan kešiklen bayyi’ultuqai qorčin turqa’ut [21a] manaqar<i> inü bidani šülen ide’esü kebte’ül-tür keleleǰü qorčin turqa’ut bawurčin e’üdečin mün mün mör-düriyen yabutuqai sa’urin-duriyan sa’utuqai qurban söni qurban üdür kešik üdür-iyen dawusču mün gü yosu’ar qurban söni qonolduǰu [21b] ye’ütgeldüǰü söni kebte’ül atuqai horčin kebteǰü qonotuqai ke’en ǰarliq bolba tedüi minqan minqalan baraǰu čerbi tüšiǰü nayyan kebte’ül dalan turqa’ut kešikten oro’ulǰu Arqai-qasar-a ba’atut ilqaǰu Qalqa-yin Or-nu’u-yin Keltegei-qada-dača Naiman irgen-[22a]-tür morilarun

193. quluqana ǰil ǰun-u teri’ün sara-yin harban ǰirwa’an [22b] üdür hula’an tergel-e tuq saču’at morilarun Kelüren ö’ede ebe Qubilai qoyar-i alginčilaǰu yabu’at Sa’ari-ke’er-i gürü’esü ḳangqar-[sič]-qan-u teri’ü-te Naiman-u Qara’ul tede aǰu’u bidanu qara’ul-a hüldeldüǰü bidanu qara’ul-ača niken šingqula morin mawuqan eme’eltü-yi [23a] Naiman-u qara’ul-a abtaǰu’ui Naiman-u qara’ul tere morin abču ügüleldürün Mongqol-un aqtas turuqat aǰu’u ke’eldüǰü’üi bidanu’ai Sa’ari-ke’er-i gürčü tende töritčü ker kikün ke’eldü’esü tende Dödei-čerbi Činggis qahan-a duratqarun bidan lu čö’en büi čö’en de’ere [23b] čileǰü irebei eyin gü töritčü aqtas-iyan čattala ene Sa’ari-ke’er-i delgen bawuǰu amitu ele gü’ün tutum ere-yin tabun anggida qal-nu’ut tüleǰü qal-iyar oqǰatqaya Naiman irgen olon ke’ekdemüi qan anu ger-teče qaruqsan tanggi ke’ekdemüi [24a] qal-iyar hülürige’ültele bidanu aqtas ber čadumu ǰe aqtas-iyan čatqan Naiman-u qara’ul-i hülde’et daručaǰu qol-tur anu neyile’ülün tere samawui-tur qatquldu’asu bolqu-yū ke’en duratqa’asu ene üge-yi ǰöbšiyeǰü Činggis qahan ǰarliq bolurun teyin bö’et [24b] qal-nu’ut tüle’ülütkün ke’en čeri’üt-te ǰasaq tungqabai tedüi Sa’ari-ke’er-i delgen bawuǰu amitu ele gü’ün tabun anggida qal-nu’ut tüle’ülbei söni Naiman-u qara’ul ḳangqar-un teri’ün-eče söni olon qal üǰeǰü Mongqol-i čö’eken ese gü ke’en büle’ei hodun-nača olon qaltan büi [25a] ke’en Tayang qan-tur mawuqan eme’eltü šingqulaqan morin ökčü ilē’et Mongqol-un čeri’üt Sa’ari-ke’er-i bütetele bawulu’a üdür-tür ündür-ün aqun-ū hodun-nača olon qaltan büi ke’eǰü ilēǰü’üi

194. [26a] qara’ul-un ene kele gürteǰü Tayang qan ḳangqay-yin Qačir-usun-a aǰu’ui ene kele gürge’ülü’et Güčülük qan kö’ün-düriyen keleleǰü ilērün Mongqol-un aqtas turuqat [26b] aǰu’ui hodun-nača olon qaltan ke’emüi Mongqol olon aǰu’ui edö’e bida

qamtudun bara’asu
qaqačaḳui berke bolqun-ū
qamtudun bara’asu
qara nidün-iyen hirmes ülü kikün tede
qačar-iyan qatquqda’asu
qara čisun qaru’asu
qaltaril ügei qatanggin Mongqol-[27a]-tur
qamtudu’asu bolqu-yu

Mongqol-un aqtas turuqat ke’ekdemüi bida ulus-iyan Altai daba’ulun segü’ülün gödölǰü čerig-iyen ǰibši’erčü ani uduǰu yabuǰu Altay-yin ölkes gürtele noqai kerel kereǰü yabuǰu bidanu aqtas tarqut büi ke’eli segü’ülün Mongqol-un [27b] aqtas biqarda’ulun ni’ur de’ere anu asqaya bida ke’eǰü ileǰü’üi tere üge-tür Güčülük qan ügülerün ana’ay-yin eme Tayang ǰirüge yadarun ene üges ügüleǰü’üi Mongqol-un olon qa’ača ireǰü’üi Mongqolun olongkin amuqa-lu’a ende bidan-tur büi [28a]

kündü eme-yin ši’eküi qaǰar-a ese qaruqsan
gürdün-ü tuqul-un belǰi’el-tür ese gürüksen

eme Tayang ǰirüge yadarun ese’ǖ ede üges ügüleǰü ilēǰü’üi ke’en elčin-eče ečige-yü’en eberetele bertetele ügüleǰü ileēǰü’üi ene üge-tür Tayang qan ö’er-iyen [28b] emečilekden ügülekdeǰü Tayang qan ügülerün güčütü omoqtu Güčülük gürülčeküi alalduḳui üdür maqa ene omogiyan bü talbituqai gürülčen qamtudun bara’asu qaqačaḳui maqa berke büi ǰe ke’ebe tere üge-tür Tayang qan-nu doro medegü yeke noyan [29a] Qori-sübeči ügülerün Inanča-bilge qan ečige činu sača nökör-e ere-yin aru aqta-yin qarqam ese üǰe’ülüle’e edö’e či manaqar erte bö’et yekin ǰirüge yadamu či čimayi eyin ǰirüge yadaḳuy-yi medeksen bö’esü qadun ber gü’ün bö’esü eke-yi [29b] činu Gürbesü-yi abčiraǰu čerik ülü’ǖ ǰasa’ulqu büle’e čima qayiran Kökse’ü-sabraq-a ötöldeküi ya’un čerig-ün bidanu ǰasal sülbergüi bolbi Mongqol-un čaq ǰaya’an büi ǰe ese bolbi ayyi turluq Tayang yadaqu metü ele büyyü či kē’et qor-iyan [30a] deledü’et buru’u qataraba

195. [31a] te’ün-tür Tayang qan kilinglaǰu ügülerün ükügü amin ǰoboqu beye bügüde niken büyyü ǰe teyin bö’esü qatqulduya ke’eǰü Qačir-usun-ača gödölǰü Tamir huru’u yabu’at Orqon-i ketülǰü [31b] Naqu-ḳun-nu doronaǰi qormai da’arin Čakir-ma’ut gürčü ayisuqui-tur Činggis qahan-nu qara’ul üǰeǰü Naiman gürčü ayisai ke’en kelen gürge’esü ene kelen gürge’ülü’et Činggis qahan ǰarliq bolurun olon-nača olon čö’en-neče čö’en qor bolumu ǰe [32a] kē’et esergü anu morilaǰu qara’ul-i anu hülde’et čerik ǰasarun qaraqana yorčil yorčiǰu na’ur bayyildu’a bayyilduǰu ši’üči qatquldu’a qatqulduya ke’eldübei teyin kē’et Činggis qahan ö’esün alginčilaǰu Qasar-i qol ǰasa’ulba Otčigin-noyan-i [32b] kötöt ǰasa’ulba Naiman Čakirma’ud-ača ičuǰu Naqu-ḳun-nu ebür a’ula-yin qormai kiǰin bayyiǰu’ui tedüi Naiman-u qara’ul-i bidanu qara’ul hülde’et Naqu-kun-nu ebür yeke qol-tur anu neyiletele hülde’et gürčü’üi teyin hüldeǰü gürqüy-yi [33a] Tayang qan üǰeǰü amuqa tende Naiman-lu’a čerik morilaǰu ireldüǰü tende aǰu Tayang qan amuqa-dača asaqču’u tede ya’ut olon qonit činō hüldeǰü qoton-tur gürtele hüldeǰü iregü metü ede ya’ut haran teyin hüldeǰü ayisai ke’en asaqba amuqa ügülerün Temüǰin anda [33b] minü dörben noqa<i>s-i gü’ün-nü miqa’ar teǰi’eǰü ginǰileǰü huyaǰu aqu büle’e tede qara’ul-i bidanu hüldeǰü ayisuqun tede büi ǰe tede dörben noqa<i>s

širemün manglaitan
ši’üči qoši’utan
šibüge keleten

temür öreten üldü mina’atan ši’üder-i ideǰü kei unuǰu [34a] yabut tede

alalduqui üdür
haran-u miqa idet tede
gürülčegü üdür
gü’ün-ü miqa
günesület tede

ginǰi-ben mültüldeǰü edö’e ese’ǖ buqsaǰu aqsat bayasču teyin šilemelǰen ayisai tede ke’eǰü’üi tede dörben noqa<i>s ket tede kē’esü ebe Qubilai [34b] qoyar elme Sübe’etei qoyar tede dörben büi ke’eǰü’üi Tayang qan ügülerün ele tede doromǰi-ača qolo bayiya ke’eǰü qoyinaqši iquriǰu a’ula asan bayyiba te’ünü qoyinača duyalǰu to’oriqaǰu ayisuqun-i üǰeǰü basa Tayang qan amuqa-dača [35a] asa[q]ču’u tede ya’ut erte talbiqsat unuqan eke-yü’en sün kököǰü eke-yü’en horčin torolun güyyigü unuqat metü yekin teyin to’oriqan ayisai tede ke’en asaqču’u amuqa ügülerün tede

ǰidatu ere-yi ǰi’uǰu
čisutu tonoq tonoqčin
üldütü ere-yi [35b] hüldeǰü
unaqaǰu alaǰu
üb tonaq abuqčin
Uru’u[t] Mangqut ke’ekdet tede

edö’e ese’ǖ bayasču teyin duyalun ayisai tede ke’eǰü’ü tendeče Tayang qan ügülerün ele teyin bö’esü tede doromǰi-ača qolo bayyiya ke’eǰü basa qoyinaqši [36a] a’ula abarin bayyiba te’ünü qoyinača ayisuqun öyeseksen šibawun metü šilemelčeǰü quši’uraǰu ayisqun ken büyyü ke’en Tayang qan amuqa-dača asaqču’u amuqa ügülerün ene ayisqu Temüǰin anda minü gü[b]čin beye inu

širemü’er [36b] širekdeksen
šibüge-de qatququy-a čölö üge<y>’ü
temür-iyer dabtaqsan
tebene-de qatququy-a čölö üge<y>’ü

Temüǰin anda minü öyeseksen šibawun metü eyin šilemelǰen ayisu lu üǰebe-yü’ü ta Naiman nököt Mongqol-i üǰe’esü ešige-yin qodu ülü [37a] hüle’ülküy-eče büle’ei ta üǰetkün ke’ebe ene üge-tür Tayang qan ügülerün ele amsa’ari a’ula abarin bayya ke’eǰü a’ula abariǰu bayyiǰu’u basa Tayang qan amuqa-dača asaqurun basa tere qoyinača ǰuǰa’an-a ayisuqun ken büyyü ke’en [37b] asa[q]la amuqa ügülerün Hö’elün eke niken kö’ü-ben gü’ün-ü miqa-bar teǰi’eǰü büle’e

qurban alda beyetü
qunaǰin bodo idešitü
qurban dabqur quyaq emüsčü
qurban buqa ǰitgü’ülǰü ayisu ǰe
qortu gü’ün-i
qotola-yi ǰalgi’asu
qo’olai-duriyan [38a] ülü tordayu

gübčin ere-yi emgü’esü öre ülü ǰasayu

a’urla’asu angqu’a sumu-ban deliǰü talbi’asu
a’ula alus bükün
harban qorin haran-i ülgetele qarbuyu
gereldüksen nökör-i
ke’er ketüs bügüni
keyibür sumu-ban deliǰü talbi’asu
kelkitele [38b] ülketele qarbuyu
yekede deliǰü qarbu’asu
yisün ǰa’ut alda qaǰar-a qarbuyu
tatan deliǰü qarbu’asu
tabun ǰa’ut alda qaǰar-a qarbuyu
gü’ün gü’ün-neče busu
görölgü mangqus töreksen oči-qasar ke’ekdeyü

tere büyyü ǰe ke’eǰü’üi [39a] tende-eče Tayang qan ügülerün ele teyin bö’esü a’ula-yin ündür temečeye de’ekši abaritqun ke’eǰü a’ula abarin bayyiba basa Tayang qan amuqa-dača asaqurun te’ünü qoyinača ayisuqun ken büyyü ke’eǰü’üi amuqa ügülerün tere Hö’elün [39b] eke-yin nilqa kö’ün Otčigin heligetü ke’ekdeyü erte umtaqči oray-a bosuqči

baru’an-ača ber ülü qočoruyu
baidal-ača ber ülü qočodayu

ke’eǰü’üi Tayang qan ügülerün teyin bö’esü a’ula-yin horgil de’ere qaruya ke’eǰü’üi

196. [42a] amuqa Tayang qan-a ede üges eyin ügüle’et Naiman-nača qaqačan böldeyitčü qarču Činggis qahan-na kele oro’ulǰu ilerün anda-da ügüle ke’en ügüleǰü ilerün Tayang qan üge-tür minü ükütgüǰü ö’ede temečen ürgüǰü qarbai ama’ar [42b] alaqdaǰu ayuǰu a’ula abarin qarbai anda qada’uči müt a’ula-tur qarbai ede esergülegü čirai üge<y>’ün büi bi bürün Naiman-nača qaqačaba ke’eǰü ilēǰü’üi Činggis qahan naran ǰilda boldaǰu Naqu-kun-nu a’ula-yi büselgün [43a] bayyiǰu qonobai tere söni Naiman buru’uyilan gödölkün bolun Naqu de’ereče qulatču de’ere de’ere’en qutaqlalduǰu yasu hüsü-ben kemkerü unalduǰu hünǰi’ü bayitala daručaǰu ülüldüǰü’üi manaqaši inü Tayang qan-i muqutqaǰu abubai [43b] Güčülük qan ö’ere aqsa’ar čö’en gü’ün daiǰin gödölǰü güyyičekderün Tamir-a güre’eleǰü’ü tere güre’en-düriyen bayyin yadaǰu gödölǰü tuta’aǰu qarču otba Naiman irgen-ü ulus-i Altay-yin ölke-de muqutqaǰu quriyabai amuqa-lu’a aqsat adaran Qatagin [44a] Saǰi’ut dörben Tayyiči’ut Onggirat ki’et tende gü orobai Tayang-un eke Gürbesü-yi Činggis qahan abčira’ulǰu ügülerün či Mongqol-un hünir mawui ke’eǰü ese’ǖ büle’e edö’e yekin irebe či ke’eǰü Činggis qahan abula’a

197. [45a] mün quluqana ǰil namur Qaradal-huǰa’ur-a Merkid-ün Toqto’a-beki-lü’e Činggis qahan bayyilduǰu Toqto’a-yi gödölgeǰü Sa’ari-ke’er-e irge orqa ulus inü dawulibai Toqto’a Qudu Čila’un kö’üt-[45b]-lü’e-ben čö’en gü’ün beyes-iyen tuta’aǰu qarbai tedüi Merkit irgen dauliqdarun Qo’as-Merkid-ün Dayir-usun öki-yen Qulan qatun-i Činggis qahan-na üǰe’ülsü ke’en abču ayisurun ǰa’ura čeri’üt-te ǰetgükdeǰü Ba’aridai Nayā-noyan-tur učiraǰu [46a] Dayir-usun ügülerün ene öki-yen Činggis qahan-na üǰe’ülsü ke’en ayisu bi ke’eǰü’üi tende Nayā-noyan ügülerün ökin-i činu bida qamtu üǰe’ülüye ke’en töritgeǰü’üi töritgerün Dayir-usun-i či qaqča’ar odu’asu ǰa’ura čeri’üt samawui čaq-tur [46b] čimayi ber ülü a’ulqu öki taki činu samawuraqu ke’eǰü qurban üdür qurban söni töritgeǰü’üi tendeče Qulan qadun-lu’a Dayir-usun-i abu’at qamtu Nayā-noyan Činggis qahan-tur gürgebe tendeče Činggis qahan Nayā-yi yekin [47a] töde’eǰü aba či ke’en maši kilinglaǰu qatangquy-a mara’an asaqču ǰasaq bolqaya ke’en asaqun büküi-tür Qulan qadun ügülerün Naya’a ügüle’e Činggis qahan-nu yeke noyan büyyü bi bida qamtu öki činu qahan-na üǰe’ülüye ǰa’ura čeri’üt samawuraqu [47b] ke’en itqalu’a edö’e Naya’a-dača busut čeri’üt-tür učira’asu samawu-tur tüi[t]küi-tür oroqu-yū aǰu’u qai ene Naya’a-tur učiraḳui manu sayin bolba edö’e Naya’a-dača asaqtala qahan soyurqa’asu tenggeri-yin ǰayā’ar ečige eke [48a] töre’ülüksen mariyan-nača asaqu’asu ke’en öči’ülǰü’üi Naya’a asaqdarun qahan-nača busu ni’ur minü ügei büi ǰe

qari irgen-ü qačar qo’a öki qadun
qarqam sayin aqta učira’asu
qahan-nu’an gü ke’eǰü amu ǰe bi

e’ün-eče busu [48b] setkil minü bö’esü üküsü bi ke’eǰü’üi Činggis qahan Qulan qadun-nu öčil ǰöbšiyeǰü mün üdür-iyer bö’et bolqan sori’asu Qulan qadun-nu öčil adali boldaǰu Činggis qahan Qulan qadun-ni soyurqaǰu ta’alaba Naya’a-yin üges adali [49a] boldau ǰöbšiyeǰü ünen ügetü aǰu’u ke’en yeke üyyile tüšisü ke’en soyurqaba


La Historia Secreta de los Mongoles
[Imagen 3 - 948 B]
¡Haga clic aquí para volver al índice!









WebZdarma.cz